Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.internal_encoding is deprecated in /home/rifrsoci/public_html/libraries/joomla/string/string.php on line 28

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.input_encoding is deprecated in /home/rifrsoci/public_html/libraries/joomla/string/string.php on line 29

Deprecated: iconv_set_encoding(): Use of iconv.output_encoding is deprecated in /home/rifrsoci/public_html/libraries/joomla/string/string.php on line 30
نامه انجمن به وزیر محترم جهادکشاورزی در خصوص تبدیل اراضی شیب‌دار به باغ

انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

نامه انجمن به وزیر محترم جهادکشاورزی در خصوص تبدیل اراضی شیب‌دار به باغ

در هفته های اخیر جلساتی در وزارت جهادکشاورزی به منظور عملیاتی کردن واگذاری زمینهای شیب دار به مردم برای احداث باغ تشکیل شده است. به همین سبب انجمن اعضای هیات علمی با ارسال نامه ای به وزیر محترم جهادکشاورزی ضمن برشمردن مخاطرات این واگذاری و تغییرکاربری، نسبت به تجدیدنظر در مورد آن تاکید نمود. متن و فایل PDF نامه ارسالی در ادامه مطلب:


لینک دانلود فایل PDF نامه

تأملي بر طرح تبدیل اراضی شیب‌دار به باغ و ضروت توجه مسئولانه به منابع طبیعی کشور
جناب آقای مهندس حجتی وزیر محترم جهاد کشاورزی

با سلام و احترام

همان‌طورکه استحضار داريد آثار و شواهد موجود از تشدید مشكلات و خسارت‌های وارده بر منابع طبیعی و محیط زیست کشور حکایت دارد و اگر وضع برهمین منوال پيش برود معلوم نیست در آینده چه بر سر این موهبت الهي متعلق به مردم خواهد آمد. در چنین وضعیتی واگذاری عرصه‌های طبیعی شیب‌دار برای احداث باغ‌، نمکي بر زخم تن رنجور این منابع است. از این رو هر گونه تصمیم گیری در مورد تغییر کاربری‌ها و واگذاری اراضی و طرحهای توسعه نباید با شتاب زدگی و بدون کارشناسي و بررسی‌های علمی و دقیق صورت گیرد. چرا که قبلاً نیز طرحهای کلانی همچون طرح صیانت از جنگلهای شمال کشور، طرح تعادل دام و مرتع، طرح طوبی و امثال آنها به اجرا در آمد و معلوم نشد که چند درصد از اهداف پیش بینی شده محقق شد.

 در رابطه با طرح مذکور که در دولت قبل مطرح  و در دولت تدبیر و امید برای اجرا ابلاغ شده و قرار است عملیاتی شود باید گفت توسعه سطح زیرکشت به منظور تامین امنیت غذایی و یا اشتغال، آنهم با وضعیتی که از لحاظ منابع آب و تخریب سرزمین با آن مواجهیم توجیه ناصوابی است. آمار و ارقام موجود نشان می‌دهد بیشترین مصرف کننده آب کشور، بخش کشاورزی است که پس از چند دهه کار هنوز راندمان بهره‌وری تولید محصول (به ازای واحد آب) در این مملکت زیر یک کیلوگرم است و اگر این راندمان که در برنامه های توسعه پنجساله قبلی نیز به آن اشاره شده است فقط20 درصد افزایش یابد بخش قابل توجهی از آب کشور صرفه جویی می‌شود. آیا بهتر نیست به جای توسعه سطح زیرکشت به این گونه مسایل پرداخته شود. یکی از شروطی که برای واگذاری اینگونه اراضی در آیین نامه مربوطه آمده است میزان بارندگی بالای 300 میلیمتر و توزیع مناسب آن در مناطق مربوطه است. تجربیات و تحقیقات نشان می‌دهد که وجود چنین شرایطی در عرصه‌های طبیعی، دال بر پوشش گیاهی و مرتعی مناسب در این گونه مناطق است که هم خاک حفاظت می‌شود و هم در فصل مناسب می‌تواند مورد چرای دام  قرارگیرد. با اجراي طرح مورد نظر اين بهره وري نيز تحت تأثير قرار خواهد گرفت.

در ارتباط با واگذاری اراضی منابع طبیعی برای توسعه باغ‌ها  چند  نکته قابل تأمل است که امیدواریم مسؤلان به آن توجه نموده و قبل از اجرا مد قرار دهند.
-    اراضی شیب‌دار فعلی که مورد نظر این طرح است، زمین‌هایی هستند که کشت دیم در آنها صورت می‌گیرد و دلیل این که در این اراضی کشت دیم صورت می‌گیرید کمبود آب و وابستگي به نزولان آسماني است. محصولات دیمکاری اصولا فصل رشد کوتاهی داشته و با مقدار کم باران (حدود 300 میلی متر) که اغلب هم بارندگی پاییز و اوایل بهار است محصول خود را به ثمر می‌رسانند. کاشت درختان میوه که در فصل تابستان نیاز به آب دارند در این اراضی چگونه قابل توجیه است و از کدام منبع نیاز آبی آنان تامین می‌شود.

-    بررسی های به عمل آمده  حاکی از آن  است که اهداف اولیه طرح حفظ و احیای منابع طبیعی کشور از طریق حفاظت خاک و ذخیره رطوبت بوده که روند اجرایی طرح از طریق گسترش  باغ‌های میوه در اراضی شیب‌دار و آبیاری آنها با آبهای زیر زمینی با اهداف طرح منافات دارد.

-    چنانچه اراضی شیب‌دار حاشیه رودخانه‌ها نيز مد نظر باشد که باید گفت هر جا آبی موجود بوده مردم آنرا به باغ تبدیل کرده و  متاسفانه  با کاهش بارندگی‌ها و خشک شدن اکثر رودخانه‌ها  باغ‌های احداثی کنونی هم در حال خشک شدن است.

-    در توجیه این طرح معیشت مردم محلی مورد نظر بوده است که این موضوع جای تأمل دارد. در احداث باغ سرمایه گذاری اولیه از اهمیت زیادی برخوردار بوده که بازگشت سرمایه در صورت مهیا بودن همه شرایط و رعایت اصول در درازمدت ممکن است و با شرایط خشکی حاکم بر کشور شرایط برای بازگشت سرمایه چگونه قابل توجيه است. کدام اراضی شیب‌دار و اراضی دیم کم بازده و رها شده در کشور پتانسیل پرورش درخت میوه با توقع بالا را دارد که بتواند اقتصادی باشد؟ اگر این اراضی قابلیت تولید داشتند در ردیف اراضی کم بازده قرار نمی گرفتند.

-    اگر در احداث  باغ‌هاي جدید در اراضی شیب‌دار  نیاز به حفر چاه و استفاده بیشتر از آبهای زیر زمینی باشد که باید گفت وزارت نیرو در این مورد به سبب افت آبهای زیر زمینی و ممنوعه شدن بسیاری از دشتهای کشور به شدت با حفر چاههاي  جدید مخالف است و بعید است مسؤلان وزارت جهاد کشاورزی به عمق فاجعه افت آبهای زیر زمینی در کشور پی نبرده باشند.

-    در دهه اول انقلاب جمعی از کارشناسان جهاد سازندگی با هدف رسیدن به خودکفایی محصول استراتژیک گندم بستر را برای توسعه کشت دیم گندم در کشور فراهم نمودند که بخش عظیمی از مراتع میانبند به دیمزار تبدیل شد و پس از چند سال رها شده و کانون بروز سیلاب و فرسایش شدید خاک شد که نتیجه آن بروز سیلابهای 20 ساله اخیر و خسارت میلیاردی آن در بسیاری از استانهای کشور بوده است. بسیاری از اراضی منابع طبیعی دشتها هم از طریق هیات های واگذاری زمین(هیات های هفت نفره) به افراد واگذار شد. این در شرایطی است که هم اکنون نیز درصد قابل ملاحظه ای از باغ‌هاي کشور بخصوص در اراضی شیب‌دار به علت خشکی و کم آبی از چرخه تولید خارج شده و چوب درختان میوه خوراک کارخانجات چوب و کاغذ در شمال کشور می شوند. با این وصف آیا باید باز هم  شاهد تکرار اشتباهات گذشته باشیم؟

-     اینک  با توجه به تجارب تلخ گذشته باید از شتاب زدگی پرهیز کرد  و با بررسی کارشناسي و ارزیابی طرحهای مشابه مثل طرح طوبی نقاط قوت و ضعف آنرا مشخص کرد و قبل از اجرای طرحی به این گستردگی مطالعات و تحقیقات وسیعی در مورد آن انجام و تمام جوانب با پشتوانه علمی قوي  بوسیله مراکز تحقيقاتي مرتبط بررسی شود.

-    منابع طبیعی کشور ديگر تحمل آزمون و خطا را ندارد و لازم است از گذشته درس بگیریم و با درایت و تدبیر عمل کنیم که در آینده مجبور نباشیم صدها برابر  هزینه کنیم  تا خطاهای گذشته را جبران کنیم، کاری که با دریاچه ارومیه کردیم.

-    جناب آقای مهندس حجتی در خاتمه توصیه برادرانه ما این است اکنون که بار دیگر در دولتی بنام دولت تدبیر و امید سکاندار وزارت جهاد کشاورزی شده اید بیشتر تدبیر کنید با این امید که با انصراف از این تصمیم در آینده همچنان نامتان به نیکی یاد شود.

رئیس انجمن اعضای هیات علمی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
احمد رحمانی

 

دیدگاه‌ها   

 
0 #1 وحید اعتماد 1394-11-21 14:57
بل تشکر از همکاران عزیز و دلسوز موسسه تحقیقات خواهشمند است این نامه را به همه دانشکده های منابع طبیعی کشور ارسال فرمائید . در این زمانه لازم است که در این خصوص مسائل که با حیثیت و مسولیت همه ما دست اندرکاران منابع طبیعی مربوط می شود اقدامات موثر خود را باطلاع همه برسانیم .بنده پیشنهاد می کنم که لینکی از همه کسانی که در ارتباط با منابع طبیعی می باشند بر قرار باشد تا از طریق ایمیل و سایت و ارسال مهمترین اخبار اطلاع رسانی گردد
نقل قول کردن
 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Orange Colour Red Colour Blue Colour Green Colour